Welke ontvanger?
Zoals gesteld hebben we een flink aantal ontvangers de revue laten passeren en daar zijn een aantal interessante dingen uit naar voren gekomen, zoals daar zijn: Vrije zender ontvangers (FTA):
Voor het gebruik op de camping of voor een ieder die geïnteresseerd is de gratis vrije kanalen, hebben we natuurlijk ontvangers voor de vrije zenders. Het kenmerk van dit soort apparaten is, dat er beslist geen kaart in kan, ook niet via een module. Wij hebben gezocht naar een goedkope ontvanger, die toch voldoende mogelijkheden biedt om leuk mee te kunnen werken. Zeker omdat een ontvanger voor de vrije zenders niet uit te breiden is, is het in onze optiek niet zinvol hier veel geld aan uit te geven. Wil je meer, kun je beter een ontvanger nemen waar de mogelijkheid in zit later wel een kaart in te kunnen gebruiken, omdat anders de prijs van de ontvanger niet meer in verhouding is.

Alle ontvangers zijn tegenwoordig gewoon ''goed' te noemen, waar het gaat om beeldkwaliteit. Analoog vindt je eigenlijk niet meer en dat is maar beter ook. Een goedkope digitale ontvanger geeft een mooier beeld dan een dure analoge ontvanger van 'vroeger'!

In het eerste kwartaal van 2004 zien we voor het eerst overigens een geheel nieuw fenomeen: FTA ontvangers, met de mogelijkheid om via de software gecodeerde signalen te decoderen! Middels speciale, vaak door hobbyisten geschreven software, kunnen dit soort ontvangers ineens wél gecodeerde kanalen ontcijferen, zonder kaart. Buiten dat dit soort 'gekraakte' ontvangers illegaal zijn, zijn ze vaak ook heel goedkoop. Maar zoals altijd is goedkoop kopen vaak achteraf duur kopen, want wat men goed moet realiseren is dat dit soort ontvangers NOOIT een smartcard kunnen gebruiken. Dat betekent dat als een aanbieder iets in het coderingssysteem wijzigt, de kanalen onherroepelijk uitvallen. Alleen als het de betreffende hobbyist of fabrikant goed dunkt, komt er, misschien, nieuwe software: als dat niet gebeurd is de hele ontvanger compleet waardeloos en weer gedegradeerd tot eenvoudige FTA ontvanger (waar men achteraf dan toch blijkbaar te veel voor heeft betaald!). Ook als je niet-gekraakte tv-signalen wilt ontvangen heb je aan zo'n ontvanger helemaal niets, want, nogmaals, een kaart (en dus een abonnement) gaat er nóóit in!

Slimme verkopers bieden dit soort ontvangers aan onder het motto 'er HOEFT geen kaart in', maar ze bedoelen eigenlijk 'er KAN geen kaart in'. Omdat de levenscyclus van dit soort ontvangers vaak héél erg kort is, verkopen wij dit soort apparaten natuurlijk niet.


Ontvangers voor de versleutelde zenders:
Wat belangrijk is te weten, is dat als je Nederlandse zenders wilt gaan zien, je terecht moet bij Canal+. Zij beheren de Nederlandse kanalen op de Astra satelliet en hiervoor moet je betalen. De kosten op een rijtje:

- Canal+ Smartcard, noodzakelijk voor de ontvangst van om het even welke zender, uit het Nederlandse pakket. De Seca kaart kost € 72,50 + een registratievergoeding van € 19,95 en hier kun je een abonnement op afsluiten. Wil je uitsluitend de Nederlandse commerciële en publieke omroepen zien/horen, kun je echter ook een irdeto kaart gebruiken (mits de ontvanger dit aankan). Deze kaart is verder abonnements-vrij en staat niet op naam. Je kunt hier echter ook geen abonnement op afsluiten, dus bijv. Discovery of Eurosport (Nederlands) kun je er niet mee zien.
- Voor een seca-kaart geldt, dat het Nederlandse pakket (commerciële en publieke omroepen) in principe gratis te ontvangen is, maar je mag ervoor betalen (let op, dit wordt ingewikkeld). Canal+ wil namelijk graag (dus niet verplicht) dat je € 29,95 per jaar betaalt, echter dit zijn servicekosten voor de kaart, het is géén abonnement op de Nederlandse kanalen! In ruil voor die € 29,95 per jaar, mag je goedkoper met de helpdesk bellen (20 cent ipv 70 cent per minuut) en heb je 'garantie' of een soort verzekering op je kaart. Raakt de kaart kwijt, krijg je een nieuwe. Dit pakket heet het 'set top box pakket.
- Discovery, Animal Planet, National Geographic, Eurosport, MTV en nog wat zenders zitten in het z.g. basis pakket. Dit kost € 6,95 per maand. De 29,95 per jaar voor het set-top box pakket hoef je dan niet meer te betalen.
- Er zijn nog wat tussenpakketten, waarin je seks, en speelfilms treft. Het top-pakket van canal+ kost € 46,50 per maand....

 Momenteel kun je dus alleen abonnementen (in wat voor vorm dan ook!) afsluiten voor de SECA-encryptie!! Zorg er dus voor dat je nieuwe ontvanger SECA kan ontvangen, als je een abonnement wilt afsluiten!

De Canal+ ontvanger
We hebben al een paar keer de term canal+ ontvanger laten vallen, als ontvanger voor diegene, die gewoon rechttoe, rechtaan satelliet ontvangst wil plegen. Maar wat is nu het verschil tussen een niet-canal+ ontvanger, en een  canal+ ontvanger?

Om dit duidelijk te maken, moeten we ons even verdiepen in de activiteiten van canal+. Men is bijzonder druk met allerlei zaken, zorgen voor een mooi stukje werkgelegenheid her en der, ze zorgen dat we maar mooi onze nederlandse tv-kanalen via de schotel binnen krijgen, maar wat is nu, wat men noemt, de core-business van Canal+? Welnu, dat is het verkopen van abonnementen. Niets meer, niets minder. En hoe past een canal+ ontvanger nu in dit geheel?

De elektronische programma gids
De canal+ ontvanger is de 'spreekbuis' van canal+. Hoewel de fabrikant Philips, Nokia of Strong kan zijn, is de software op de ontvangers 'canal+ goedgekeurd', ofwel ze voldoen aan de canal+ eisen. De menu structuur van deze ontvangers is allemaal gelijk, zodat de helpdesk je heel eenvoudig op weg kan helpen om de kanalen opnieuw te installeren, of te bewerken. Of om de geldigheidsdatum van het abonnement te bekijken. Tevens hebben deze ontvangers een z.g. Media-Highway applicatie. Dit wil zeggen, dat deze ontvangers gebruik kunnen maken van speciale digitale canal+ signalen, om bijv. op een bepaald tijdstip een film op te zoeken, of een sport wedstrijd. Canal+ ontvanger zijn de enige ontvangers die dit kunnen.

Je zou denken: 'Dat klinkt ideaal!', en op zich is dit allemaal ook heel eenvoudig. Een beperkte menustructuur, zorgt ervoor dat er weinig mis kan gaan... Maar of het gebruiksgemak ervan omhoog gaat is de vraag natuurlijk!

Een canal+ ontvanger heeft 1000 kanalen. Die 1000 kanalen is prima voor de ontvangst van één satelliet. Een satelliet geeft je zo'n 900 kanalen, waar je het grootste gedeelte niet van kunt of wilt zien. Tevens zitten hier een groot aantal radiokanalen bij (een radio kanaal is in dit geval gewoon een tv kanaal zonder beeld!). Zou je alle kanalen weggooien die je niet kunt of wilt zien, hou je altijd nog zo'n 250 zenders over: ga je daarna een 2e satelliet proberen in te lezen, loopt de ontvanger vol. En je moet nu eenmaal wel alle kanalen inlezen, om ze weg te kunnen gooien...

Als laatste heeft canal+ alle gegevens voor de voor ons belangrijke satelliet (zoals datasnelheid, frequenties etc.) voorgeprogrammeerd. Leuk, maar als je toch naar een andere satelliet zou willen kijken dan waar hij voor gemaakt is, is er een goede kans dat dit niet eens lukt, omdat de benodigde informatie helaas niet in de ontvanger aanwezig is...

Het sorteren van programma's: bedieningsgemak!
Zoals in elke ontvanger of tv is er de mogelijkheid om de kanalen die beschikbaar zijn, te kunnen sorteren.

Favorietlijsten aanmaken in een canal+ ontvanger is nagenoeg niet mogelijk, sorteren op bijv. alfabet is ondenkbaar. Uit de enorme brei van zo'n 900 kanalen een interessant pakket filteren zal dus neerkomen op óf gebruik maken van de mogelijkheden die canal+ biedt, óf met een papiertje en een pen de interessante kanalen opschrijven...

Canal+ biedt de mogelijkheid om kanalen op 2 manieren in te lezen:

- In willekeurige volgorde: nadat de kanalen zijn ingelezen, staan ze nog precies zo, zoals ze binnenkwamen. ned1 staat op kanaal 640 of zo, ned2 op 641 en rtl4 op 734. Om deze kanalen te sorteren ben je gerust wel een dagje bezig, maar het kan wel. Leuk detail (niet dus!) is dat als er een naamsverandering van een kanaal plaatsvindt (bijv. zoals bij Veronica naar Yorin) mag je de hele lijst opnieuw inlezen (oh ja, en opnieuw sorteren natuurlijk). Geen aanradertje dus.

- In de canal+ volgorde: Op deze manier staan de kanalen in een voor ons redelijk interessante volgorde. De eerste 10 kanalen zijn gevuld met 6 kanalen (en 4 lege) uit het canal+ top pakket. Op kanaal 11 staat ned.1. Deze gatenkaas betreft de hele kanalenlijst, zodat de hele lijst gevuld is, tot en met kanaal 999. Helaas missen er een flink aantal kanalen,die door deze sortering buiten de boot zijn gevallen. Waarom? Welnu, het is niet in belang van canal+, dat je naar vrije zenders gaat zitten kijken! Elke keer dat je iets leuks kijkt op een vrije zender, ontbreekt de behoeft om een uitbreiding van het abonnementen pakket te nemen. En als je de ontvanger aan zet, mag je eerst door 10 'zwarte' kanalen zappen, voor je beeld krijgt en wordt je er dus aan herinnert dat je (met bijbetaling) nog meer zenders kunt zien... Wie denkt de boel te kunnen bedotten door in de canal+ volgorde te sorteren en daarna gewoon die 10 eerste kanalen 'weg te gooien', komt bedrogen uit: bij sortering op deze wijze, kunnen de eerste 500(!) kanalen NIET MEER WORDEN GEWIJZIGD!!! Waarom niet de eerste 500 en de rest wel? Tja, uit ervaring is gebleken dat de eerste 400 kanalen met opgeheven kin kunnen worden door gezapt. Na 500 kanalen (met héél veel zwarte gaten!) zijn de meeste mensen het wel zat en gaan gewoon weer naar kanaal 1 (en wat zat daar ook weer, en wat koste dat?). Kortom: er wordt zo veel mogelijk gedaan om de (heel veel) vrije zenders zo min mogelijk in de schijnwerpers te zetten!

Het mag natuurlijk duidelijk zijn, dat een canal+ ontvanger nimmer moeite mag en zal hebben met het Nederlandse pakket! Het is wel zo, dat dit soort ontvangers over het algemeen uitsluitend zijn uitgerust met één coderingssysteem: Seca. Dus voor gebruik van deze ontvanger voor andere satellieten was nagenoeg onmogelijk, andere coderingsystemen moet je helemaal vergeten!

Het is misschien ook nog interessant om te vermelden dat canal+ ontvangers uitsluitend geschikt zijn voor seca kaarten afkomstig uit het land van herkomst. Een ontvanger die je dus hier in Nederland koopt, maar die je wilt gebruiken met een Spaanse seca canal+ kaart, gaat niet werken!

De 'vrije' ontvanger

En hiermee bedoel ik dan niet de ontvanger voor de vrije zenders, maar een ontvanger die niet voorzien is van additionele software, gemaakt door een aanbieder.

Aantal kanalen:
Dit betekent dat het aantal kanalen altijd boven de 4000 ligt (om meer dan 2 satellieten te kunnen ontvangen), 9000 is tegenwoordig niet echt bijzonder. 4000 Kanalen is het minimale als je (in de toekomst) met een draaibaar systeem gaat werken, maar eigenlijk kun je natuurlijk nooit genoeg kanalen hebben (ze zitten nooit in de weg!)

Sorteren:
Als je 9000 kanalen kunt plaatsen in je ontvanger is het handig als je daar makkelijk op kunt sorteren. Op programmanaam, op codering, of misschien zelfs op satelliet. Handig is de optie om te sorteren op vrije zenders, zodat je precies kunt zien, welke kanalen buiten het pakket waar je voor betaald, ook nog gezien kunnen worden.

Radio kanalen:
Er is in dit soort apparaten altijd een aparte toets voor de radio kanalen voorzien: door hier op te drukken verschijnt een nieuwe kanalenlijst, die nu geen tv- maar radio kanalen weergeeft. Alleen op astra zijn al ruim 300 radio kanalen (in cd kwaliteit!) te ontvangen. Ook zo'n radio lijst is soms dan weer op zich te sorteren op alfabet, of op vrije ontvangst!

Zoeken naar nieuwe kanalen:
Ontvangers die in staat zijn meerdere satellieten te ontvangen, zijn allemaal in staat om zeer uitgebreid te zoeken naar kanalen. Dit betekent dat je zelf de datasnelheid en frequentie kunt instellen, maar natuurlijk ook uit de ingebouwde informatie kunt putten. Je kunt dus zowel een hele satelliet 'scannen', als een klein stukje van die satelliet. Stomweg álle kanalen opnieuw inlezen zoals op een canal+ ontvanger is natuurlijk niet zo praktisch als je naar meerdere satellieten kijkt!!

Sorteren van kanalen:
Iets waar je waarschijnlijk het meeste mee gaat werken, is de sortering van je kanalenlijst. Dit kun je bij dit soort ontvangers vrijwel altijd ook op een pc doen. Voordeel is dat je snel van internet de lijst van iemand anders kunt downloaden en die in enkele minuten tijd in de ontvanger zet. Vooral als je naar heel veel satellieten gaat kijken, is dit buitengewoon handig, veel sites geven heel fraaie kanalenlijsten. Maar ook bij gebruik van één satelliet is het wel erg handig dat je niet 300 kanalen met de afstandsbediening door hoeft te schakelen. Met de muis een beetje knippen en plakken kan zonder meer.

Maar ook als je het niet met een pc wilt doen, moet het handig zijn. Voorkeurlijsten zijn erg handig en de meest moderne ontvangers kunnen er wat van! Met een simpele toetsdruk kun je een gekozen kanaal in een favoriet lijst zetten. Als je een favorietlijst oproept, zie je als het even kan uitsluitend díe kanalen die je in die favorietlijst hebt staan. Zo kun je een lijst maken voor de kinderen, met sport kanalen, met nieuwszenders etc. etc. Een uitgebreider menu wil in veel gevallen absoluut niet zeggen dat het een moeilijker menu is!

Het coderingsysteem:
Per definitie zijn dit soort apparaten 'niet-seca', tenzij we het over een ontvanger hebben, waar de decoderingsoftware al in zit ingebouwd.

Dit soort ontvangers is bijna altijd voorzien van een Common interface. De Common-Interface (of CI) is een speciaal slot in de ontvanger, waar een z.g. Common Access Module of CAM in kan. Dit is een klein apparaatje wat je in je ontvanger (in het CI-slot) stopt, waar je dan weer een smartcard in kunt steken waarmee je dan weer bepaalde zenders kunt gaan zien. Zo'n CAM kan bijvoorbeeld een SECA CAM zijn, maar ook een VIACCESS CAM kun je in de toekomst willen gebruiken. Als je dat wilt, moet je daar nu al rekening mee houden! 

In 2002 hebben we voor het eerst kennis gemaakt met de 'Magic Module'. Een Magic Module is een module, waar je een kaart in kunt stoppen, net zoals een Seca of Viaccess cam, maar waar je zelf software in kunt laden. Het voordeel ten opzichte van een 'vast geprogrammeerde' module is natuurlijk dat je hiermee zelf kunt bepalen, voor welke encryptie je module geschikt wordt, en dus wat voor kaart je er in kunt stoppen. Dit kan natuurlijk een enorme besparing betekenen, immers, je hoeft nu niet meer voor alle systemen een aparte module te kopen! Momenteel is de software in een Magic Module volledig compatible met:

Ik wil op meerdere tv's meerdere kanalen kijken, kan dat ook?

Uiteraard kan dat. Geen probleem. Alleen moet je wel rekening houden met een behoorlijk kostenplaatje. In beginsel maakt één ontvanger één kanaal. Dat betekent dat je voor élke tv een ontvanger nodig hebt, dat is het uitgangspunt. Verder moet je rekening houden dat élke ontvanger een aparte kabel vanaf de schotel krijgt, en dat er dus op de schotel per ontvanger een uitgang moet komen. Een LNB met 4 uitgangen kan 4 ontvangers bedienen, een met 8 aansluitingen, hoe toepasselijk, kan er 8 bedienen. Dit betekent dus, dat als je op een schotel 3 satellieten wilt gaan ontvangen, dus 3 lnb's gaat zetten, én je wilt meerdere ontvangers gebruik laten maken van alle 3 die satellieten, dat je alle 3 de lnb's met meerdere uitgangen moet uitvoeren. Je kunt er van uitgaan dat een schotel met aansluitingen voor 2 ontvangers bijna 2.5x zo duur is als een met één aansluiting. Bedenk ook dat als je 2 ontvangers hebt en gebruik wilt maken van een uitgebreid abonnementspakket, je ook meerdere abonnement nodig hebt!!

Er zijn natuurlijk uitzonderingen, dus aan het eind van het verhaal kom ik weer even terug op de eerste vraag die ik je stelde: wat wil je gaan zien. Eigenlijk moet ik dat bijstellen en moet ik je nu vragen 'wat wil je wáár gaan zien'.

Een veel voorkomende situatie is dat er één ontvanger bij de tv in de woonkamer staat, maar dat men graag op de slaapkamer ook digitaal wil kijken. Als de tv in de huiskamer niet gebruikt wordt als in de slaapkamer wordt gekeken is het verhaal natuurlijk heel simpel: kies een ontvanger met een z.g. coaxiale tv-uitgang (dit betekent dat de ontvanger een tv-modulator heeft ingebouwd)  en verbind de 2e tv middels een simpele tv-coax kabel aan de ontvanger. Je kijkt dan op beide tv's hetzelfde kanaal, maar dat bespaart héél veel geld. Middels een infrarood-verleng setje, kan de afstandsbediening ook boven worden gebruikt (kost ca. € 35,-) om de ontvanger beneden op een ander kanaal te zetten.

Ontvangers met 2 tuners (met harddisk)

Er zijn een aantal ontvangers waar een dubbele tuner in zit. Voorbeelden zijn de Topfield 4000 en 5000, of de Humax 8000. De 2e tuner in dit soort apparaten zijn EXCLUSIEF bedoeld voor de opname mogelijkheid op de ingebouwde harddisk, er kan dus nóóit een 2e tv worden aangesloten waar een ander kanaal op wordt gekeken dan op de eerste tuner. De harddisk opname mogelijkheid heeft, naast het opnemen van een kanaal in perfecte kwaliteit (wat je opneemt is exact gelijk aan wat er werd uitgezonden, dat gebeurt immers digitaal), ook nog de mogelijkheid om z.g. time-shift te plegen. Dat klinkt spannend en dat is het ook. Wat je namelijk kunt doen is tijdens een live-uitzending het beeld op 'pauze' zetten. Het beeld staat stil, maar op de achtergrond wordt het programma opgenomen. Zodra weer op de pauze toets wordt gedrukt, gaat het programma gewoon door waar je op dat moment stopte, terwijl de opname zelf ook doorgaat (tot het time-shiften wordt gestopt). Dit betekent dat een film of voetbalwedstrijd voor jou dus een bepaalde tijd later eindigt dan voor de rest van de wereld. Wel zo handig als je schoonmoeder belt, je hoognodig naar het toilet moet, de Jehova's getuigen aan de deur staan of een combinatie van deze factoren!

Op een 40gb harddisk (een gewone pc harddisk) kun je ca. 22 uur opnemen, de maximale harddisk capaciteit is meestal 120gb (66 uur opnemen) en bestanden van de harddisk zijn over het algemeen níet om te zetten naar je pc (om er daar bijv. een cd van te branden).

Ontvangers met 2 tuners (zonder harddisk)

Er is op dit moment één ontvanger die in staat is om 2 tv's van aparte signalen te voorzien: de Pace Puma. Fysiek heeft deze kast 2 ontvangers ingebouwd, je hebt dus nog steeds 2 uitgangen op je schotel nodig, maar het apparaat is iets goedkoper dan 2 losse ontvangers. Voordeel is, dat je 2 scart-aansluitingen hebt, zodat je in de huiskamer een kanaal kunt kijken (via scart1) en iets anders kunt opnemen (via scart2) en dit laatste signaal kun je dan ook nog via een tv-coax signaal naar een 2e tv brengen. Bovendien wordt de kaart (en dus het abonnement) door de 2 tuners 'gedeeld', dus je hebt maar één smartcard en één abonnement nodig, terwijl je toch 2 tv's kunt bedienen. Practisch zijn er natuurlijk wel wat kleine dingetjes, immers de 2e tv moet met een infrarood verlengsetje en een extra afstandsbediening (niet meegeleverd) worden uitgerust, omdat de ontvanger natuurlijk fysiek op een andere plek dan de tv staat.

De Pace Puma kan max. 2 satelliet posities aan (dus max. 2 satellieten ontvangen) en is voorzien van een seca-decoder systeem. Daarmee is de Pace dus eigenlijk uitsluitend te gebruiken voor het Nederlandse pakket, evt. aangevuld met bijv. de BBC op astra2 of wat vrije kanalen op de hotbird satelliet.

Ok, laten we een keuze proberen te maken...

Om de beste beeld kwaliteit te garanderen hebben we ervoor gezorgd dat de uiteindelijke keuze is gevallen op ontvanger met de optie om sVHS of RGB beeld te produceren. Hiervoor is wel een speciale modus op de tv nodig, maar moderne tv's hebben dat. Daarnaast moet natuurlijk een normale SCART aansluiting beschikbaar zijn.